महाराष्ट्रातील तीव्र उष्णतेचा फटका केवळ माणसांनाच नाही, तर वन्य प्राण्यांनाही किती गंभीरपणे बसत आहे, याचे हृदय पिळवटून टाकणारे उदाहरण यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसदजवळील खंडाळा घाटात पाहायला मिळाले.या घटनेने पर्यावरणीय बदल, पाण्याची टंचाई आणि वन्यजीवांच्या अस्तित्वाचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आणला आहे. काय घडलं नेमकं? सविस्तर जाणून घेऊया.
सध्या वाढत्या उन्हाळ्याच्या झळा केवळ माणसांनाच नव्हे, तर वन्यप्राण्यांनाही मोठ्या प्रमाणात सोसाव्या लागत असल्याचे यवतमाळच्या पुसद येथील खंडाळा घाटात पाहायला मिळाले. वाशिमवरून पुसदकडे येणारी प्रवाशांनी भरलेली धुळे-यवतमाळ ही एसटी बस खंडाळा घाटात पोहोचताच एक माकड अचानक रस्त्यावर येऊन बससमोर उभे ठाकले. चालक व प्रवाशांनी त्या माकडाला बाजूला करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र ते हटण्यास तयार नव्हते.
दरम्यान, काही प्रवाशांनी माकडाला तहान लागली असावी, असा अंदाज व्यक्त करत त्याला पाण्याची बाटली दिली. माकडाने पाणी पिण्यास सुरुवात करताच जंगलातील इतर माकडांची टोळीही तेथे जमा झाली. तहानेने व्याकुळ झालेली माकडे पाणी पिण्यासाठी अक्षरशः जीवाचा आटापिटा करत असल्याचे हृदयस्पर्शी दृश्य पाहायला मिळाले. बसमधील प्रवाशांनी आपल्या जवळील पाण्याच्या बाटल्या पुढे करत त्या मुक्या जीवांची तहान भागविण्याचा प्रयत्न केला. त्याचा हा व्हिडिओ सध्या चर्चेचा विषय ठरत आहे.
बस ड्रायव्हरसह प्रवाशांना सुरुवातीला हा प्रकार सामान्य वाटला, पण काही क्षणांतच प्रवाशांना माकडाच्या वर्तनामागचे खरे कारण समजले. प्रचंड उष्णतेमुळे आणि पाण्याच्या टंचाईमुळे ते माकड अत्यंत तहानलेले होते. त्यामुळेच ते वाहनासमोर उभे राहून मदतीची अपेक्षा करत होते, असे स्पष्ट झाले.
या परिस्थितीत काही प्रवाशांनी पुढाकार घेतला आणि आपल्या जवळील पाण्याच्या बाटल्या माकडाला दिल्या. माकडाने पाणी पाहताच लगेच ते पिण्यास सुरुवात केली. ही घटना पाहून इतर प्रवाशांनीही आपल्या बाटल्या बाहेर काढल्या आणि त्या मुक्या प्राण्यांची तहान भागवण्याचा प्रयत्न केला.
पाणी मिळताच आसपासच्या जंगलातून आणखी अनेक माकडे तिथे आली. ती सर्व तहानेने व्याकुळ झालेली होती. प्रत्येक थेंबासाठी ती धावपळ करत होती. काही माकडे पाण्यासाठी झटताना दिसली, तर काही थेट बाटल्यांमधून पाणी पित होती. हा संपूर्ण दृश्य अत्यंत भावनिक आणि अस्वस्थ करणारा होता.
ही घटना केवळ एक प्रसंग नसून वाढत्या तापमानाचा आणि पाण्याच्या कमतरतेचा गंभीर परिणाम दाखवणारी आहे. जंगलांमध्ये नैसर्गिक जलस्रोत आटत चालल्यामुळे वन्य प्राणी मानवी वस्तीकडे वळत आहेत. यामुळे मानव-प्राणी संघर्ष वाढण्याची शक्यता निर्माण होते.
या संपूर्ण घटनेचा व्हिडिओ बसमधील प्रवासी लता श्रीवास्तव यांनी मोबाईलमध्ये टिपला. हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाला असून, लोकांमध्ये सहानुभूतीची भावना निर्माण झाली आहे. तसेच पर्यावरण संवर्धन आणि वन्यजीवांच्या संरक्षणाबाबत जागरूकता वाढवण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, अशा घटना टाळण्यासाठी जंगल परिसरात पाणवठे तयार करणे, जलसंधारण वाढवणे आणि वन्यजीवांसाठी कृत्रिम पाणीठिकाणे उभारणे अत्यावश्यक आहे. तसेच स्थानिक प्रशासन आणि वनविभागाने उन्हाळ्यात विशेष उपाययोजना राबवणे गरजेचे आहे.
वन विभागामार्फत उन्हाळ्यात वन्यजीवांसाठी विविध ठिकाणी पाणवठ्यांची व्यवस्था केली जाते. मात्र खंडाळा घाटातील या घटनेमुळे वन्यप्राण्यांसाठी उपलब्ध पाण्याच्या सुविधांबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत असून, वन विभागाच्या कार्यप्रणालीवरही नागरिकांकडून नाराजी व्यक्त केली जात आहे.
