हैदराबादमधील मलकाजगिरी पोलिस आयुक्तपद भूषवणाऱ्या आयपीएस अधिकारी बी. सुमती यांनी महिलांच्या रात्रीच्या सुरक्षेची प्रत्यक्ष वस्तुस्थिती समजून घेण्यासाठी एक अनोखा आणि साहसी उपक्रम राबवला.
गुप्त वेषात, पूर्णपणे एकट्या आणि कोणत्याही पोलिस संरक्षणाशिवाय त्या मध्यरात्री बस स्टॉपवर उभ्या राहिल्या. या तीन तासांच्या काळात सुमारे ४० पुरुष त्यांच्याभोवती जमले, ज्यामुळे शहरातील महिलांना रात्रीच्या वेळी कशा प्रकारच्या आव्हानांना तोंड द्यावे लागते, याचे स्पष्ट चित्र समोर आले.
१ मे रोजी मलकाजगिरीच्या पहिल्या महिला पोलिस आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारलेल्या सुमती यांनी ही मोहीम मध्यरात्री १२:३० ते ३:३० या दरम्यान राबवली. साध्या कपड्यांमध्ये एका सामान्य महिलेसारखी त्या बस स्टॉपवर थांबल्या होत्या. त्यांच्यासोबत कोणतेही सुरक्षा कवच किंवा सहकारी अधिकारी नव्हते. तक्रारी आणि अहवालांच्या पलीकडे जाऊन प्रत्यक्ष अनुभव घेणे हा या उपक्रमाचा मुख्य हेतू होता.
या काळात जवळपास ४० पुरुष त्यांच्याजवळ आले. त्यापैकी बरेच जण दारूच्या नशेत होते, तर काहींनी गांजा सेवन केले होते. यामध्ये तरुण आणि विद्यार्थ्यांचा मोठा समावेश होता. कोणीही त्यांना ओळखले नाही की, ते एका वरिष्ठ आयपीएस अधिकाऱ्याशी वागत आहेत. या घटनेने रात्रीच्या सार्वजनिक ठिकाणी महिलांच्या सुरक्षिततेची वास्तविकता अधोरेखित केली.
पोलिसांनी या सर्व व्यक्तींची ओळख पटवली. मात्र, त्यांच्यावर फौजदारी गुन्हे दाखल करण्याऐवजी समुपदेशनावर भर दिला. पोलिसांनी त्यांना बोलावून त्यांच्या वर्तनाबद्दल कडक इशारा दिला आणि सार्वजनिक ठिकाणी महिलांच्या सन्मान व सुरक्षिततेबाबत संवेदनशीलता वाढवण्यासाठी मार्गदर्शन केले. या उपक्रमातून शिक्षा देण्यापेक्षा व्यक्तींच्या वर्तनात सकारात्मक बदल घडवणे हा मुख्य उद्देश होता, असे पोलिस अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
ही सुमती यांची पहिलीच अशी कारवाई नाही. सुमारे २५ वर्षांपूर्वी पोलीस उपअधीक्षक (डीएसपी) म्हणून कारकिर्दीच्या सुरुवातीला त्यांनी काझीपेट रेल्वे स्टेशन परिसरात अशाच प्रकारची गुप्त मोहीम राबवली होती. महिलांच्या सुरक्षिततेच्या मुद्द्याकडे त्यांचा नेहमीच संवेदनशील दृष्टिकोन राहिला आहे.
तेलंगणा केडरच्या अनुभवी आयपीएस अधिकारी बी. सुमती यांना प्रभावी पोलिसिंग आणि नवोन्मेषी उपाययोजनांसाठी ओळखले जाते. राज्य गुप्तचर विभाग (एसआयबी) प्रमुख म्हणून काम केलेल्या सुमती यांनी माओवादी गटांच्या आत्मसमर्पण मोहिमांमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. तसेच, पोलिस दलात एआय-आधारित सुधारणांना प्रोत्साहन देण्याच्या कामातही त्या सक्रिय आहेत.
