पुणे पोलिसांची तत्त्वतः ना-हरकत; प्रस्ताव गृह विभागाकडे सादर
पुणे : पुण्यातील प्रसिद्ध श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई सार्वजनिक गणपती मंदिराच्या विस्तारासाठी फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याची सध्याची जागा उपलब्ध करून देण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. पुणे पोलिसांनी या जागेच्या हस्तांतरणास तत्त्वतः ना-हरकत दर्शविली असून, त्यासंदर्भातील प्रस्ताव पुणे पोलिस आयुक्त अमितेशकुमार यांनी गृह विभागाच्या अपर मुख्य सचिवांकडे सादर केला आहे.
दगडूशेठ गणपती मंदिरात वर्षभर मोठ्या संख्येने भाविक दर्शनासाठी येत असतात. विशेषतः गणेशोत्सवाच्या काळात मंदिर परिसरात भाविकांची मोठी गर्दी होते. त्यामुळे मंदिर परिसर अधिक प्रशस्त करणे, भाविकांसाठी आवश्यक सुविधा वाढविणे आणि गर्दीचे नियोजन अधिक प्रभावीपणे करता यावे, यासाठी उपलब्ध जागेचा विस्तार करण्याची आवश्यकता असल्याचे ट्रस्टकडून सांगण्यात येत आहे.
या पार्श्वभूमीवर छत्रपती शिवाजी महाराज रस्त्यावरील फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याची जागा मंदिराच्या विस्तारासाठी उपलब्ध करून देण्याचा प्रस्ताव पुढे आला आहे.
सध्याच्या इमारतीत अनेक महत्त्वाची पोलिस कार्यालये
फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याची सध्याची जागा केवळ पोलिस ठाण्यापुरती मर्यादित नाही. या इमारतीमध्ये पुणे पोलिसांच्या पश्चिम विभागाशी संबंधित अनेक महत्त्वाची कार्यालये कार्यरत आहेत.
या ठिकाणी अतिरिक्त पोलिस आयुक्त, परिमंडळ एकचे पोलिस उपायुक्त, सहायक पोलिस आयुक्त, वाहतूक विभाग तसेच फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याचे कार्यालय आहे. त्यामुळे सध्याची जागा थेट ट्रस्टकडे हस्तांतरित केल्यास पोलिसांच्या प्रशासकीय कामकाजावर परिणाम होऊ शकतो.
यासाठी पोलिस विभागाने पर्यायी जागेवर नवीन आणि अत्याधुनिक इमारत उभारण्याचा पर्याय प्रस्तावित केला आहे. नवीन इमारत पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित पोलिस कार्यालयांचे स्थलांतर करण्यात येईल आणि त्यानंतरच सध्याची जागा दगडूशेठ गणपती ट्रस्टकडे हस्तांतरित करण्याची प्रक्रिया केली जाणार आहे.
बुधवार पेठेत नवीन पोलिस इमारतीचा प्रस्ताव
पोलिसांसाठी बुधवार पेठेतील महापालिकेच्या जागेवर नवीन इमारत उभारण्याचा प्रस्ताव आहे. सिटी सर्व्हे क्रमांक १११२ आणि १११३ येथील जागा प्रथम पोलिस दलाच्या नावावर हस्तांतरित करण्याचे प्रस्तावित आहे.
या जागेचे क्षेत्रफळ सुमारे ७५९.२० चौरस मीटर आहे. उपलब्ध ३.५ एफएसआयनुसार या ठिकाणी सुमारे २८ हजार ६२१ चौरस फूट बांधकाम करता येण्याची शक्यता प्रस्तावात नमूद करण्यात आली आहे.
सध्याच्या फरासखाना पोलिस ठाण्याची जागा सुमारे ८७३.७० चौरस मीटर असून, सध्याच्या इमारतीचे बांधकाम क्षेत्र सुमारे २२ हजार चौरस फूट आहे. प्रस्तावित बुधवार पेठेतील जागा सध्याच्या फरासखाना पोलिस ठाण्यापासून सुमारे ३०० मीटर अंतरावर असल्याचेही प्रस्तावात नमूद करण्यात आले आहे.
यामुळे पोलिस ठाणे आणि संबंधित कार्यालयांचे कामकाज त्याच परिसरात सुरू ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
अत्याधुनिक सुविधांसह पोलिस इमारत उभारण्याची योजना
सध्याची फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याची इमारत जुनी असून, ती १९७६-७७ मध्ये बांधण्यात आल्याचे प्रस्तावात नमूद आहे. गेल्या काही दशकांत पोलिस विभागाच्या कामकाजात मोठ्या प्रमाणात बदल झाला आहे. वाढती लोकसंख्या, वाहतूक व्यवस्थापन, नागरिकांच्या तक्रारी, प्रशासकीय कामकाज आणि आधुनिक पोलिसिंगच्या गरजा लक्षात घेता अधिक प्रशस्त आणि आधुनिक इमारतीची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.
नवीन इमारतीमध्ये पोलिस अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांसाठी आवश्यक कार्यालयीन सुविधा, नागरिकांसाठी सेवा, प्रशासकीय विभाग तसेच वाहतूक व्यवस्थापनाशी संबंधित कामकाजासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याची संधी मिळू शकते.
त्यामुळे या प्रस्तावातून एकीकडे दगडूशेठ गणपती मंदिराच्या विस्ताराला जागा उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे, तर दुसरीकडे पोलिस विभागालाही आधुनिक पायाभूत सुविधा मिळू शकतात.
नवीन इमारतीचा खर्च कोण करणार?
नवीन पोलिस इमारतीच्या बांधकामासाठी लागणाऱ्या खर्चाबाबतही प्रस्तावात पर्याय देण्यात आले आहेत. नवीन इमारतीचा खर्च श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई सार्वजनिक गणपती ट्रस्ट किंवा गृह विभागाने करावा, असा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.
याशिवाय बुधवार पेठेतील महापालिकेच्या जागेची किंमत ट्रस्टने सरकारला अदा करावी, अशी अटही प्रस्तावात नमूद करण्यात आली आहे.
त्यामुळे जागेचे हस्तांतरण, नवीन पोलिस इमारतीचे बांधकाम आणि त्यासाठी होणारा खर्च याबाबतचा अंतिम निर्णय शासन स्तरावर होणार आहे.
प्रस्तावातील महत्त्वाचे मुद्दे
- बुधवार पेठेतील सिटी सर्व्हे क्रमांक १११२ आणि १११३ येथील महापालिकेची जागा प्रथम पोलिस दलाच्या नावावर हस्तांतरित करणे.
- या जागेवर फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्यासाठी अत्याधुनिक इमारत उभारणे.
- नवीन इमारतीच्या बांधकामाचा खर्च श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई सार्वजनिक गणपती ट्रस्ट किंवा गृह विभागाने करण्याचा पर्याय.
- बुधवार पेठेतील जागेची किंमत ट्रस्टने सरकारला अदा करणे.
- नवीन पोलिस इमारत पूर्ण झाल्यानंतर सध्याच्या फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याची जागा ट्रस्टकडे हस्तांतरित करणे.
शासनाच्या अंतिम निर्णयाकडे लक्ष
पुणे पोलिसांनी या जागेच्या हस्तांतरणास तत्त्वतः ना-हरकत दर्शवून प्रस्ताव गृह विभागाकडे पाठविल्याने आता पुढील निर्णय शासन स्तरावर होणार आहे. गृह विभाग आणि संबंधित शासकीय यंत्रणांकडून प्रस्तावाची छाननी केल्यानंतर जागेचे हस्तांतरण, नवीन पोलिस इमारतीचे बांधकाम आणि आर्थिक बाबी यासंदर्भात अंतिम निर्णय घेतला जाईल.
शासनाची मंजुरी मिळाल्यानंतर प्रथम बुधवार पेठेतील प्रस्तावित जागेचा ताबा पोलिस विभागाला देणे, त्यानंतर नवीन पोलिस इमारतीचे बांधकाम करणे आणि संबंधित पोलिस कार्यालयांचे स्थलांतर करणे, अशी प्रक्रिया अपेक्षित आहे. ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच सध्याची फरासखाना-विश्रामबाग पोलिस ठाण्याची जागा दगडूशेठ गणपती ट्रस्टकडे देण्याचा मार्ग मोकळा होईल.
दगडूशेठ गणपती मंदिर हे पुण्याच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते. मंदिर परिसरात वर्षभर होणारी भाविकांची गर्दी, विशेषतः गणेशोत्सवातील वाढता जनसहभाग लक्षात घेता मंदिर विस्ताराचा प्रश्न महत्त्वाचा ठरत आहे. त्याचवेळी पोलिस विभागालाही आधुनिक आणि प्रशस्त पायाभूत सुविधा मिळणे आवश्यक आहे.
त्यामुळे सध्याची पोलिस जागा मंदिर विस्तारासाठी उपलब्ध करून देताना पोलिसांसाठी पर्यायी अत्याधुनिक इमारत उभारण्याचा हा प्रस्ताव दोन्ही गरजा समतोलपणे पूर्ण करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे.
मात्र, हा प्रस्ताव अद्याप शासनाच्या अंतिम मंजुरीच्या प्रक्रियेत असून, जागेचे प्रत्यक्ष हस्तांतरण आणि नवीन पोलिस इमारतीचे बांधकाम याबाबतचा अंतिम निर्णय शासनाच्या मंजुरीनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
