र्यायाद्वारे तक्रार नोंदवता येणार; पात्र शेतकऱ्यांनी वेळेत प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे प्रशासनाचे आवाहन
पुणे, दि. २८ जुलै २०२६ | प्रतिनिधी
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेच्या यादीत समावेश असलेल्या पात्र शेतकऱ्यांसाठी आधार प्रमाणीकरणाची सुलभ कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे. बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण करताना बोटांचे ठसे स्पष्ट उमटत नसल्यास संबंधित शेतकऱ्यांनी घाबरून जाऊ नये. अशा शेतकऱ्यांसाठी प्रशासनाकडून पर्यायी व्यवस्था उपलब्ध करून देण्यात आली आहे, अशी माहिती पुणे ग्रामीण सहकारी संस्थेचे जिल्हा उपनिबंधक प्रकाश जगताप यांनी दिली.
कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी पात्र शेतकऱ्यांचे आधार प्रमाणीकरण आवश्यक आहे. मात्र, ज्येष्ठ नागरिक तसेच सातत्याने शेतीची आणि कष्टाची कामे करणाऱ्या अनेक शेतकऱ्यांच्या बोटांचे ठसे बायोमेट्रिक यंत्रावर व्यवस्थित उमटत नसल्याच्या तक्रारी समोर येत आहेत. या तांत्रिक अडचणीमुळे आपण कर्जमाफीच्या लाभापासून वंचित राहू, अशी भीती काही शेतकऱ्यांमध्ये निर्माण झाली होती. प्रशासनाने याची दखल घेत अशा प्रकरणांसाठी स्वतंत्र पर्याय निश्चित केला आहे.
‘आपले सरकार सेवा केंद्रात’ करावे आधार प्रमाणीकरण
कर्जमुक्ती योजनेच्या यादीत नाव असलेल्या शेतकऱ्यांनी जवळच्या अधिकृत ‘आपले सरकार सेवा केंद्रात’ जाऊन आधार प्रमाणीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करावी. सेवा केंद्रात जाताना आधार क्रमांक अथवा कर्जमुक्ती यादीतील विशिष्ट क्रमांक सोबत ठेवावा.
सेवा केंद्र चालक संबंधित क्रमांकाच्या आधारे शेतकऱ्याची माहिती संगणकीय प्रणालीमध्ये तपासेल. त्यानंतर ‘ॲग्रीस्टॅक’ पोर्टलवर संबंधित शेतकऱ्याची नोंदणी झालेली आहे की नाही, याची पडताळणी केली जाईल. नोंदणी अपूर्ण असल्यास आवश्यक माहितीद्वारे ती पूर्ण करण्याची कार्यवाही केली जाईल.
पुढील टप्प्यात शेतकऱ्याच्या कर्ज खात्याचा तपशील संगणकाच्या स्क्रीनवर उपलब्ध होईल. शेतकऱ्यांनी आपला कर्ज खाते क्रमांक, बँकेचे नाव, शाखा, थकीत कर्जाची रक्कम आणि इतर उपलब्ध माहिती काळजीपूर्वक तपासावी. सर्व माहिती योग्य असल्याची खात्री झाल्यानंतर बायोमेट्रिक पद्धतीने आधार प्रमाणीकरण केले जाईल.
प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर सेवा केंद्राकडून मिळणारी पावती शेतकऱ्यांनी सुरक्षित ठेवावी. पुढील पडताळणी किंवा तक्रार निवारणासाठी ही पावती महत्त्वाची ठरणार आहे.
बोटांचे ठसे उमटत नसल्यास काय करावे?
शेतकऱ्याच्या एका बोटाचा ठसा बायोमेट्रिक यंत्रावर उमटत नसल्यास प्रथम हाताच्या इतर बोटांचा वापर करून दोन ते तीन वेळा प्रमाणीकरणाचा प्रयत्न करण्यात येईल. सर्व प्रयत्न करूनही प्रमाणीकरण पूर्ण होत नसेल, तर सेवा केंद्रातील प्रणालीमध्ये उपलब्ध असलेला ‘Unable To Authenticate’ हा पर्याय निवडण्यात येईल.
त्यानंतर सेवा केंद्र चालक आपल्या बायोमेट्रिकच्या माध्यमातून संबंधित प्रकरणाची अधिकृत नोंद पूर्ण करेल. याचा अर्थ सेवा केंद्र चालक शेतकऱ्याच्या जागी आधार प्रमाणीकरण करेल असा नसून, शेतकऱ्याचे बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण तांत्रिक कारणामुळे होऊ शकले नाही, याची नोंद प्रणालीमध्ये प्रमाणित केली जाईल. हे प्रकरण पुढील पडताळणी आणि निर्णयासाठी संबंधित तहसीलदारांकडे पाठवण्यात येईल.
त्यामुळे केवळ बोटांचे ठसे उमटत नसल्याच्या कारणामुळे कोणताही पात्र शेतकरी योजनेच्या लाभापासून आपोआप वंचित राहणार नाही. मात्र, त्यासाठी संबंधित शेतकऱ्याने सेवा केंद्रात जाऊन ‘Unable To Authenticate’ पर्यायाद्वारे आपली अडचण अधिकृतपणे नोंदवून घेणे आवश्यक आहे.
आधार क्रमांक किंवा कर्जाच्या रकमेत चूक असल्यास तक्रार करता येणार
कर्जमुक्ती योजनेच्या नोंदीतील आधार क्रमांक चुकीचा असल्यास अथवा आधार क्रमांक जुळत नसल्यास शेतकऱ्यांनी प्रक्रिया अर्धवट सोडू नये. उपलब्ध कार्यपद्धतीनुसार प्रथम प्रमाणीकरणाचा प्रयत्न करून त्यानंतर संबंधित त्रुटीबाबत अधिकृत तक्रार नोंदवावी.
त्याचप्रमाणे संगणकावर दाखवण्यात आलेला कर्ज खाते क्रमांक, थकीत कर्जाची रक्कम किंवा इतर माहिती मान्य नसल्यास शेतकऱ्याला असहमती नोंदवण्याचा अधिकार आहे. सेवा केंद्र चालक संबंधित शेतकऱ्याची तक्रार प्रणालीमध्ये नोंदवेल आणि तक्रारीची पावती देईल.
अशा सर्व तक्रारी पुढील तपासणीसाठी जिल्हास्तरीय समितीकडे पाठवल्या जातील. समितीकडून बँक आणि संबंधित विभागाकडील नोंदींची पडताळणी करून नियमानुसार पुढील कार्यवाही केली जाईल. त्यामुळे माहितीमध्ये विसंगती आढळल्यास शेतकऱ्यांनी तोंडी तक्रारीवर अवलंबून न राहता तिची अधिकृत नोंद करून पावती घ्यावी.
आवश्यक कागदपत्रे सोबत ठेवावीत
आधार प्रमाणीकरणासाठी सेवा केंद्रात जाताना शेतकऱ्यांनी खालील कागदपत्रे किंवा माहिती शक्यतो सोबत ठेवावी:
- मूळ आधार कार्ड आणि आधार क्रमांक
- कर्जमुक्ती यादीतील विशिष्ट क्रमांक
- संबंधित बँकेचे पासबुक
- कर्ज खाते क्रमांकाची माहिती
- आधारशी संलग्न असलेला मोबाइल क्रमांक
- उपलब्ध असल्यास कर्जासंबंधी बँकेची कागदपत्रे
आधार कार्ड किंवा इतर वैयक्तिक कागदपत्रांच्या अनधिकृत प्रती कोणत्याही व्यक्तीकडे देऊ नयेत. प्रक्रिया केवळ अधिकृत सेवा केंद्रातूनच करावी. आधार क्रमांक अथवा बँक खात्याची संवेदनशील माहिती सोशल मीडियावर किंवा अनोळखी व्यक्तीला पाठवू नये.
अफवांवर विश्वास ठेवू नका
कर्जमुक्ती योजनेच्या नावाखाली पसरवल्या जाणाऱ्या अफवा किंवा अपूर्ण माहितीवर विश्वास ठेवू नये. यादीत नाव असल्यास संबंधित शेतकऱ्याने वेळ न दवडता अधिकृत ‘आपले सरकार सेवा केंद्रात’ जाऊन आधार प्रमाणीकरण करून घ्यावे. अडचण आल्यास सेवा केंद्र चालक, संबंधित बँक, सहकार विभाग किंवा तालुका प्रशासनाशी संपर्क साधावा.
बायोमेट्रिक अडचण, आधार क्रमांकातील त्रुटी किंवा कर्जाच्या रकमेसंबंधी मतभेद असल्यास त्याची अधिकृत नोंद करून पावती घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. पावतीशिवाय केलेल्या तोंडी तक्रारीचा पुढील पाठपुरावा करणे कठीण होऊ शकते.
पात्र शेतकऱ्यांनी आधार प्रमाणीकरणाची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करून प्रशासनाला सहकार्य करावे. तांत्रिक अडचण असल्यास उपलब्ध पर्यायाचा वापर करून आपले प्रकरण अधिकृतपणे नोंदवावे, असे आवाहन जिल्हा उपनिबंधक प्रकाश जगताप यांनी केले आहे.
