राज्य शासनाच्या अंत्योदय आणि प्राधान्य कुटुंब योजनेअंतर्गत रेशनकार्डधारकांना दिल्या जाणाऱ्या शिधा वितरण पद्धतीत मार्च महिन्यापासून महत्त्वाचा बदल करण्यात आला आहे. तांदळाऐवजी लाभार्थ्यांना गव्हासोबत मका देण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून, याचा परिणाम जिल्ह्यातील लाखो कुटुंबांवर होणार आहे.
हा निर्णय राज्य शासनाने घेतला असून, त्याची अंमलबजावणी जिल्हा प्रशासन व जिल्हा मार्केटिंग फेडरेशनमार्फत केली जात आहे. जिल्ह्यातील अंत्योदय योजनेतील ८७,०६४ रेशनकार्डधारक (३,८६,०३४ लाभार्थी) आणि प्राधान्य कुटुंब योजनेतील ६,३७,११४ रेशनकार्डधारक (२५,६३,९७१ लाभार्थी) यांना या बदलाचा लाभ मिळणार आहे.
मार्चपासून तांदळाऐवजी मका वितरित केला जाणार आहे. अंत्योदय योजनेतील कुटुंबांना दरमहा १० किलो मका आणि ११ किलो गहू मिळेल. प्राधान्य कुटुंब योजनेतील लाभार्थ्यांना प्रत्येकी २ किलो गहू आणि १ किलो मका देण्यात येणार आहे. हा बदल सुरुवातीला तीन महिन्यांसाठी प्रायोगिक तत्त्वावर राबविण्यात येत आहे.
हा बदल मार्च महिन्यापासून लागू करण्यात आला आहे. जिल्ह्यात मका खरेदी प्रक्रिया २८ फेब्रुवारीपर्यंत सुरू राहणार असून, त्यानंतर खरेदी केलेला मका रेशन दुकानांमार्फत वितरित केला जाईल.
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील नगर, घारगाव, श्रीगोंदा, घोगरगाव, मिरजगाव, शेवगाव, पाथर्डी आणि कोपरगाव या आठ खरेदी केंद्रांवर मका खरेदी सुरू आहे. आतापर्यंत सुमारे १५ हजार क्विंटल मका खरेदी करण्यात आला आहे. मात्र जामखेड आणि संगमनेर येथील केंद्रांवर शेतकऱ्यांकडून नोंदणी न झाल्याची माहिती मिळाली आहे.
शासनाकडून साठा व्यवस्थापन, स्थानिक उपलब्धता आणि पर्यायी धान्याचा वापर वाढविण्याच्या उद्देशाने हा निर्णय घेतल्याचे सांगितले जात आहे. तांदळाच्या साठ्याऐवजी उपलब्ध मक्याचा उपयोग करून वितरण साखळी संतुलित ठेवण्याचा प्रयत्न असल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
जिल्हा मार्केटिंग फेडरेशनमार्फत मका थेट खरेदी करून तो सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेद्वारे रेशन दुकानांपर्यंत पोहोचविला जाणार आहे. त्यानंतर लाभार्थ्यांना नियमित शिध्यासोबत मका दिला जाईल.
दरम्यान, या निर्णयामुळे काही लाभार्थ्यांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण आहे. “मकाचे काय करायचे?” असा प्रश्न अनेकांकडून विचारला जात आहे. ग्रामीण भागात मका दळून भाकरी किंवा इतर पदार्थ तयार करण्याची पद्धत प्रचलित असली, तरी शहरी भागातील कुटुंबांना त्याचा वापर कसा करावा याबाबत मार्गदर्शनाची गरज भासत आहे.
एकूणच, तांदळाऐवजी मका वितरणाचा हा निर्णय पुढील तीन महिन्यांत कितपत यशस्वी ठरतो, याकडे जिल्ह्यातील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
