देशभरातील कोट्यवधी वाहनचालकांसाठी दिलासादायक बातमी आहे. राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) FASTag संदर्भातील एक महत्त्वाचा नियम बदलण्याचा निर्णय घेतला असून, ही नवी नियमावली १ फेब्रुवारी २०२६ पासून लागू होणार आहे. या बदलामुळे टोल प्लाझावर होणारा वेळेचा अपव्यय, FASTag अॅक्टिव्हेशनमधील अडचणी आणि वारंवार व्हेरिफिकेशनची झंझट मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. विशेषतः कार, जीप आणि व्हॅन चालकांना याचा थेट फायदा होणार आहे.
FASTag नियमात नेमका काय बदल?
आतापर्यंत FASTag अॅक्टिव्ह करताना Know Your Vehicle (KYV) ही प्रक्रिया अनिवार्य होती. या प्रक्रियेत वाहनाचा नोंदणी क्रमांक, प्रकार आणि इतर तपशीलांची स्वतंत्र पडताळणी केली जात होती.
मात्र, नव्या निर्णयानुसार १ फेब्रुवारी २०२६ पासून कार, जीप आणि व्हॅनसाठी KYV व्हेरिफिकेशन प्रक्रिया पूर्णपणे रद्द करण्यात येणार आहे. त्यामुळे FASTag वापरणे अधिक सोपे, जलद आणि त्रासमुक्त होणार आहे.
बँकांकडे सोपवली जबाबदारी
नवीन नियमांनुसार FASTag संदर्भातील वाहन माहितीची पडताळणी करण्याची संपूर्ण जबाबदारी आता FASTag जारी करणाऱ्या बँकांकडे देण्यात आली आहे. बँका अधिकृत वाहन डेटाबेसच्या आधारे आवश्यक तपासणी करतील.
यामुळे वाहनधारकांना वेगवेगळ्या टप्प्यांवर पुन्हा-पुन्हा व्हेरिफिकेशन करण्याची गरज भासणार नाही आणि FASTag तत्काळ अॅक्टिव्ह होण्याचा मार्ग मोकळा होईल.
नियम बदलण्यामागील कारण
KYV प्रक्रिया चुकीचा किंवा ड्युप्लिकेट FASTag वापर रोखण्यासाठी लागू करण्यात आली होती. मात्र प्रत्यक्षात:
तांत्रिक अडचणी
डेटाबेस वेळेवर अपडेट न होणे
सर्व्हर डाऊन राहणे
या कारणांमुळे FASTag अॅक्टिव्हेशन वेळखाऊ ठरत होते. परिणामी टोल प्लाझावर वाहनचालक आणि कर्मचाऱ्यांमध्ये वाद, तसेच बँकांच्या शाखा व कस्टमर केअरच्या वारंवार फेऱ्यांबाबत तक्रारी वाढल्या होत्या. या सर्व बाबी लक्षात घेऊन NHAI ने KYV प्रक्रिया रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
वाहनचालकांना नेमके काय फायदे?
FASTag मिळवण्यासाठी लागणारा वेळ मोठ्या प्रमाणात कमी
टॅग खरेदी केल्यानंतर लगेच वापर शक्य
कागदपत्रांची तपासणी व अपलोडचा त्रास कमी
टोल प्लाझावर वाहतूक अधिक सुरळीत
टोल प्लाझावरचे वाद कमी होणार
FASTag अॅक्टिव्ह नसणे किंवा व्हेरिफिकेशन अपूर्ण असल्यामुळे होणारे वाद आता कमी होणार आहेत. नव्या नियमांमुळे गैरसमज टळतील, टोल वसुली अधिक सुलभ होईल आणि वाहनचालकांचा मौल्यवान वेळ वाचेल.
निष्कर्ष
१ फेब्रुवारी २०२६ पासून लागू होणारा हा बदल FASTag वापरकर्त्यांसाठी मोठा दिलासा ठरणार आहे. टोल वसुली व्यवस्था अधिक प्रभावी, जलद आणि पारदर्शक होण्यास या निर्णयामुळे निश्चितच मदत होणार आहे.
