कात्रज-आंबेगावात सत्ता कोणाची ?

पुणे : पुणे महापालिकेच्या आगामी निवडणुकांमध्ये दक्षिण पुण्यातील प्रभाग क्रमांक 38 (बालाजीनगर–आंबेगाव पठार–कात्रज) हा निर्णायक ठरण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. तब्बल पाच नगरसेवक निवडून देणारा हा प्रभाग केवळ आकारानेच नव्हे, तर राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाचा मानला जातो. सध्याच्या राजकीय घडामोडी पाहता, येथे बहुकोनी आणि अटीतटीची लढत निश्चित असल्याचे चित्र आहे.

वसंत मोरे : पारंपरिक प्रभागातील अनुभवी नेतृत्वाची पुन्हा एकदा कसोटी

शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाकडून मैदानात उतरलेले वसंत मोरे यांच्यासाठी ही निवडणूक महत्त्वाची असली, तरी ती त्यांच्या दीर्घकालीन जनसंपर्काची आणि अनुभवाचीच साक्ष देणारी ठरत आहे. प्रभाग क्रमांक 38 हा त्यांचा पारंपरिक प्रभावक्षेत्र असून, येथील नागरिकांच्या स्थानिक प्रश्नांची जाण आणि प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव हेच त्यांच्या राजकारणाचे भक्कम अधिष्ठान राहिले आहे.

बदलत्या राजकीय परिस्थितीतही मोरे यांनी सातत्याने स्थानिक पातळीवर सक्रिय राहून जनतेशी नाते जपले आहे. प्रभाग 38 मधून स्वतः आणि प्रभाग 40 मधून पुत्र रुपेश मोरे यांच्या उमेदवारीकडे समर्थक पिढ्यान्‌पिढ्यांची सामाजिक बांधिलकी आणि संघटित नेतृत्वाचा विस्तार म्हणून पाहत आहेत. यामुळे पक्षाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये नवचैतन्य निर्माण झाले असून, दोन्ही प्रभागांमध्ये समन्वयाने काम करण्याची क्षमता अधिक मजबूत झाली आहे.

कुटुंबकेंद्री राजकारणाच्या टीकेपेक्षा, मोरे कुटुंबाची ही उपस्थिती अनुभव आणि तरुणाई यांचा समतोल साधणारी राजकीय वाटचाल म्हणून पाहिली जात आहे. स्थानिक विकास, सातत्यपूर्ण संपर्क आणि नागरिकांच्या प्रश्नांवरील तत्परता या जोरावर वसंत मोरे पुन्हा एकदा पारंपरिक प्रभागात आपली विश्वासार्हता सिद्ध करण्याच्या दिशेने ठामपणे पुढे जात असल्याचे चित्र आहे.

राष्ट्रवादी काँग्रेस : संघटनात्मक ताकदीची चाचणी

राष्ट्रवादी काँग्रेसने या प्रभागात अनुभवी आणि वजनदार नेत्यांचे पॅनेल उभे करत संघटनात्मक ताकद दाखवण्याचा प्रयत्न केला आहे. माजी नगरसेवक प्रकाश कदम, माजी महापौर दत्ता धनकवडे यांच्यासह इतर उमेदवारांमुळे राष्ट्रवादीचा अनुभव आणि कार्यकर्त्यांची फळी मजबूत मानली जाते. अजित पवार गटासाठी हा प्रभाग प्रतिष्ठेचा असून, येथे मिळणारा यशस्वी निकाल पुण्यातील पुढील राजकीय समीकरणांवर परिणाम करणारा ठरू शकतो.

भाजप आमदार योगेश टिळेकर : प्रतिष्ठेचा प्रश्न

या निवडणुकीत भाजप आमदार योगेश टिळेकर यांची भूमिका निर्णायक मानली जात आहे. गेल्या काही वर्षांत कात्रज चौकातील विकासकामांवरून टिळेकर आणि वसंत मोरे यांच्यात झालेल्या संघर्षामुळे ही लढत अधिक तीव्र झाली आहे. भाजपने उभे केलेले पॅनेल संघटनात्मकदृष्ट्या संतुलित असून, आमदार टिळेकर यांनी ही निवडणूक प्रतिष्ठेची बनवल्याचे स्पष्ट दिसते. भाजपसाठी येथे मिळणारा निकाल हा आमदारांच्या स्थानिक वर्चस्वाची चाचणी ठरणार आहे.

शिंदे गटाचा हस्तक्षेप : मतविभाजन अटळ

प्रभाग 38 मध्ये शिवसेना (एकनाथ शिंदे) गटाने पाच गटांमधून उमेदवार उतारले आहेत:

• अ: वनिता जांभळे – महिला सशक्तीकरण, स्थानिक सहभाग

• ब: अनिल कोंढरे – राजकारण व समाजकारण याचा अनुभव, आंबेगावातील मोठी ताकद पाठीशी

• क: संध्या बर्गे – नागरिक संवाद, बालाजी नगर भागात स्थानिक सहभाग

• ड: प्राजक्ता लिपाने – संघटनात्मक क्षमता, कार्यकर्त्यांशी संपर्क, अनेक विकासकामे पदावर नसताना

• इ: स्वराज बाबर – पारंपरिक मतदारांचा विश्वास, नवोदित मतदारांचा समावेश, कात्रज गावात वर्चस्व, विकास कामात अग्रेसर

या पॅनेलद्वारे शिंदे गटाने दक्षिण पुण्यात आपले वर्चस्व सिद्ध करण्याचा संघटित प्रयत्न केला आहे. यामुळे मतदारांपर्यंत विचार, विकासकामे आणि नेतृत्व पोहोचतात, राजकीय प्रक्रिया समावेशक व पारदर्शक बनते, आणि मतदान विकासाभिमुख होते.

मतदारसंख्या आणि सामाजिक रचना

सुमारे १.४८ लाख मतदार असलेल्या या प्रभागात झोपडपट्टी, मध्यमवर्गीय वसाहती आणि अर्धग्रामीण भाग असा संमिश्र सामाजिक पट आहे. त्यामुळे येथे केवळ पक्षीय लाट नव्हे, तर उमेदवारांची वैयक्तिक ओळख, संपर्क आणि स्थानिक प्रश्नांवरील भूमिका निर्णायक ठरण्याची शक्यता आहे.

विकासाचे मुद्दे विरुद्ध राजकीय संघर्ष

पाणीपुरवठा, अंतर्गत रस्ते, ड्रेनेज, कात्रज-कोंढवा रोडवरील वाहतूक कोंडी, उड्डाणपुलाची मागणी आणि झोपडपट्टी पुनर्वसन हे प्रश्न गेल्या अनेक वर्षांपासून प्रलंबित आहेत. या मुद्द्यांवरून आरोप-प्रत्यारोप सुरू असले तरी, मतदार आता ठोस कामगिरीच्या आधारे निर्णय घेतील, असे संकेत दिसत आहेत. त्यामुळे ही निवडणूक व्यक्तिकेंद्री राजकारणापेक्षा विकासाभिमुख चर्चेकडे वळते की नाही, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

निष्कर्ष : अटीतटीचा सामना, निकाल अनिश्चित

एकूणच, प्रभाग क्रमांक 38 मधील लढत ही व्यक्ती, पक्ष, प्रतिष्ठा आणि विकास या सर्व घटकांच्या संघर्षाचे प्रतीक ठरत आहे. वसंत मोरे यांचा पारंपरिक प्रभाव टिकून राहतो का, भाजप आमदार आपले वर्चस्व सिद्ध करतात का, की राष्ट्रवादी काँग्रेस संघटनात्मक ताकदीच्या जोरावर आघाडी घेते—हे निकालच ठरवतील. मात्र, सध्याच्या परिस्थितीत हा प्रभाग पुणे महापालिका निवडणुकांमधील सर्वात अनिश्चित आणि निर्णायक लढतींपैकी एक ठरणार, हे मात्र निश्चित आहे.