पिंपळगाव जोगे धरणातील पाणीसाठा वाढल्याने सांगनोरे परिसरातील नागरिकांमध्ये भीती; संपादन न झालेल्या २५० एकर जमिनीचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर
ओतूर : पिंपळगाव जोगे (ता. जुन्नर) धरणातील पाणीसाठा ९६ टक्क्यांवर पोहोचला असून, त्यातच परिसरात पावसाची संततधार सुरू असल्याने सांगनोरे येथील मेमाणे वस्तीतील नागरिकांच्या चिंतेत वाढ झाली आहे. धरणातील पाणी वाढल्याने वस्तीतील काही घरांमध्ये पाणी शिरले असून, सुमारे २० कुटुंबांसह १०० ते १२५ नागरिक आणि त्यांच्या जनावरांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
घरांच्या परिसरात पाणी साचू लागल्याने रहिवाशांना संसारोपयोगी साहित्य, शेतीची अवजारे आणि जनावरे सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याची वेळ आली आहे. मात्र, अनेक नागरिक आपली घरे आणि शेती सोडून दुसरीकडे जाण्यास तयार नसल्याने प्रशासनासमोरही मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे.
पाणीसाठा वाढताच वस्तीला धोका
पिंपळगाव जोगे धरणातील पाणीसाठा वाढत असताना सांगनोरे परिसरातील मेमाणे वस्तीला दरवर्षी पाण्याचा धोका निर्माण होत असल्याचे स्थानिक नागरिकांचे म्हणणे आहे. यंदा धरणातील पाणीसाठा ९६ टक्क्यांवर गेल्यानंतर काही घरांमध्ये पाणी शिरल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे.
परिसरात पाऊस सुरूच असल्याने धरणातील पाणीसाठा आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे घरांमध्ये पाणी शिरण्याचे प्रमाण वाढल्यास नागरिकांना सुरक्षितस्थळी स्थलांतरित करण्याची वेळ येऊ शकते. विशेषतः लहान मुले, महिला, वृद्ध नागरिक तसेच मोठ्या संख्येने असलेल्या जनावरांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न महत्त्वाचा बनला आहे.
२५० एकर जमीन संपादनाचा प्रश्न कायम
दरम्यान, सांगनोरे परिसरातील सुमारे २५० एकर जमीन अद्याप संपादित करण्यात आलेली नसतानाही धरणातील पाणीसाठा वाढल्यानंतर ही जमीन पाण्याखाली जात असल्याचा आरोप बाधित शेतकऱ्यांनी केला आहे.
धरणाच्या निर्मितीपासून या जमिनीच्या संपादनाचा प्रश्न प्रलंबित असल्याचे शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे. पावसाळ्यात धरणातील पाणीसाठा वाढला की संपादन न झालेल्या शेतजमिनीमध्ये पाणी साचते आणि त्याचा फटका स्थानिक शेतकरी व रहिवाशांना बसतो.
यापूर्वी ९२ टक्के पाणीसाठ्यावर विसर्ग
स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, यापूर्वी पिंपळगाव जोगे धरणातील पाणीसाठा सुमारे ९२ टक्क्यांवर पोहोचल्यानंतर पाण्याचा विसर्ग केला जात होता. मात्र, यंदा पाणीसाठा ९६ टक्क्यांपर्यंत पोहोचला असून मेमाणे वस्तीमध्ये पाणी शिरल्याने नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
यामुळे जलसंपदा आणि महसूल विभागाने परिस्थितीची तातडीने पाहणी करून आवश्यक उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी स्थानिकांकडून होत आहे.
बाधित शेतकऱ्यांच्या प्रमुख मागण्या
बाधित शेतकऱ्यांनी शासनाकडे प्रलंबित जमीन संपादनाचा प्रश्न तातडीने मार्गी लावण्याची मागणी केली आहे. उर्वरित सुमारे २५० एकर जमीन संपादित करून आजच्या बाजारभावाच्या किमान पाच पट मोबदला द्यावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
तसेच धरणाच्या पाण्यामुळे बाधित होणाऱ्या कुटुंबांचे योग्य पुनर्वसन करावे आणि भविष्यात पाणीसाठा वाढल्यामुळे नागरिकांच्या घरांमध्ये पाणी शिरणार नाही, यासाठी कायमस्वरूपी उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणीही करण्यात आली आहे.
२६ वर्षांपूर्वीच्या सर्व्हेवरही प्रश्नचिन्ह
स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे २६ वर्षांपूर्वी पिंपळगाव जोगे धरणाचा सर्व्हे करण्यात आला होता. मात्र, हा सर्व्हे योग्य पद्धतीने झाला नसल्याचा आरोप बाधित शेतकऱ्यांकडून करण्यात येत आहे. त्यामुळे सांगनोरे परिसरातील सुमारे २५० एकर जमीन संपादनाच्या प्रक्रियेपासून बाहेर राहिल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.
धरण अस्तित्वात आल्यानंतरही हा प्रश्न कायम राहिल्याने दरवर्षी पावसाळ्यात स्थानिकांना पाण्याच्या संकटाचा सामना करावा लागत असल्याचे नागरिक सांगतात.
प्रशासनाने तातडीने पाहणी करण्याची मागणी
सध्या धरणातील पाणीसाठा ९६ टक्क्यांवर असून पाऊसही सुरू आहे. त्यामुळे पाण्याची पातळी आणखी वाढल्यास मेमाणे वस्तीतील परिस्थिती गंभीर होण्याची शक्यता आहे. प्रशासनाने तातडीने घटनास्थळी पाहणी करून नागरिक आणि जनावरांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक त्या उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी स्थानिकांकडून करण्यात आली आहे.
