व्यावसायिकांच्या सोयीसाठी महामार्गावर अनधिकृत मार्ग; वाहनचालकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
पुणे, दि. २५ ऑगस्ट २०२६ : पुणे-सातारा महामार्गावरील वाहतुकीच्या सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न समोर आला असून, महामार्गावरील सुमारे २५ ठिकाणी रस्ता दुभाजकांची तोडफोड करून अनधिकृत मार्ग तयार करण्यात आल्याची बाब समोर आली आहे. महामार्गालगत असलेल्या काही व्यावसायिक आस्थापनांकडे वाहनांना थेट प्रवेश मिळावा, या उद्देशाने दुभाजकांमध्ये अनधिकृतपणे मार्ग तयार करण्यात येत असल्याने महामार्गावरील वाहतूक व्यवस्थेला मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
महामार्गावरील दुभाजक हे केवळ रस्ता विभागण्यासाठी नसून दोन्ही दिशेने धावणाऱ्या वाहनांमधील सुरक्षित अंतर राखणे, वाहतुकीला शिस्त लावणे आणि अचानक होणारे यू-टर्न रोखणे यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. मात्र, व्यावसायिक सोयीसाठी दुभाजक तोडून कृत्रिम प्रवेशमार्ग तयार केल्याने वाहनचालकांना अचानक वळण घेणाऱ्या वाहनांचा सामना करावा लागत आहे. परिणामी अपघात होण्याची शक्यता वाढली असून, हा महामार्ग वाहनचालकांसाठी धोकादायक ठरण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
व्यावसायिकांच्या सोयीसाठी नियम धाब्यावर
पुणे-सातारा महामार्गाच्या दोन्ही बाजूंना हॉटेल, पेट्रोल पंप, वाहन दुरुस्ती केंद्रे, विविध व्यावसायिक आस्थापना आणि इतर व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात आहेत. या आस्थापनांकडे येणाऱ्या ग्राहकांच्या वाहनांना थेट प्रवेश मिळावा, यासाठी काही ठिकाणी महामार्गाच्या मध्यभागी असलेले दुभाजक तोडण्यात आल्याचा आरोप आहे.
दुभाजक तोडल्यानंतर वाहनांना एका दिशेच्या मार्गावरून दुसऱ्या दिशेला जाण्यासाठी अनधिकृत वळण उपलब्ध होते. त्यामुळे नियोजित ठिकाणी यू-टर्न घेण्याऐवजी वाहनचालक अचानक महामार्गाच्या मधोमध वळत असल्याचे चित्र काही ठिकाणी दिसून येते. अशा प्रकारच्या अनधिकृत मार्गांमुळे भरधाव वेगाने येणाऱ्या वाहनांना अचानक ब्रेक लावावे लागतात. त्यामुळे मागून येणाऱ्या वाहनांची धडक होण्याचा धोका निर्माण होतो.
२५ ठिकाणी दुभाजक तोडल्याचा दावा
पुणे-सातारा महामार्गावर अशा प्रकारे सुमारे २५ ठिकाणी दुभाजकांची तोडफोड झाल्याची माहिती समोर आली आहे. या ठिकाणी अधिकृत परवानगीशिवाय दुभाजक तोडून वाहनांसाठी मार्ग तयार करण्यात आल्याने महामार्गाच्या मूळ वाहतूक आराखड्यावर परिणाम झाला आहे.
महामार्गावर वाहनांची संख्या मोठी असते. विशेषतः पुणे शहरातून सातारा, कोल्हापूर आणि पुढील भागाकडे जाणाऱ्या तसेच त्या दिशेने पुण्याकडे येणाऱ्या वाहनांची सतत वर्दळ असते. त्यामुळे अशा ठिकाणी अचानक यू-टर्न घेणारी वाहने किंवा व्यावसायिक आस्थापनांकडे जाणारी वाहने आल्यास गंभीर अपघात होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
दुभाजक तोडल्याने वाहतुकीच्या शिस्तीला धोका
महामार्गावरील दुभाजक तोडल्यामुळे केवळ अपघाताचा धोका वाढत नाही, तर वाहतुकीची शिस्तही बिघडते. अधिकृत यू-टर्न किंवा चौकाचा वापर करण्याऐवजी वाहनचालक जवळच्या अनधिकृत मार्गातून दुसऱ्या दिशेला जाण्याचा प्रयत्न करतात.
यामुळे महामार्गावर वाहनांची अचानक दिशा बदलते. भरधाव वेगाने येणाऱ्या वाहनांना अशा प्रकारच्या हालचालींचा अंदाज येत नसल्याने अपघाताची शक्यता वाढते. विशेषतः रात्रीच्या वेळी, पावसाळ्यात किंवा कमी दृश्यमानतेच्या परिस्थितीत हा धोका आणखी गंभीर होऊ शकतो.
यापूर्वीही महामार्गावरील दुभाजक अनधिकृतपणे तोडून तयार केलेल्या मार्गांमुळे अपघातांचा धोका वाढल्याची उदाहरणे समोर आली आहेत. इतर महामार्गांवरील अशाच प्रकरणांमध्ये संबंधित व्यावसायिकांवर कारवाईची मागणी करण्यात आली असून, दुभाजक तोडून कृत्रिम वळण तयार करणे ही गंभीर बाब असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
प्रशासनाच्या भूमिकेकडे लक्ष
महामार्गावरील दुभाजकांची तोडफोड कोणाच्या परवानगीने करण्यात आली, याची चौकशी करण्याची आवश्यकता आहे. संबंधित ठिकाणांची पाहणी करून अनधिकृतपणे तयार करण्यात आलेले मार्ग तातडीने बंद करावेत, तसेच दुभाजक पूर्ववत करावेत, अशी मागणी नागरिकांकडून होण्याची शक्यता आहे.
महामार्गाची देखभाल करणाऱ्या संबंधित यंत्रणांनी तसेच राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाच्या अधिकाऱ्यांनी या प्रकाराची गंभीर दखल घेऊन संपूर्ण पुणे-सातारा महामार्गाचे सुरक्षा ऑडिट करावे, अशी मागणीही पुढे येत आहे.
अनधिकृत मार्गांवर कठोर कारवाईची गरज
महामार्गावरील सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान करून स्वतःच्या व्यावसायिक फायद्यासाठी मार्ग तयार करणे थांबवणे आवश्यक आहे. अशा प्रकारे दुभाजक तोडणाऱ्या व्यक्ती किंवा व्यावसायिक आस्थापनांची चौकशी करून दोषींवर नियमानुसार कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
तसेच ज्या ठिकाणी दुभाजक तोडण्यात आले आहेत, त्या ठिकाणी पुन्हा मजबूत दुभाजक बसविणे, आवश्यक ठिकाणी सुरक्षा बॅरिकेड्स लावणे, प्रतिबंधक चिन्हे लावणे आणि सीसीटीव्ही किंवा इतर देखरेख यंत्रणेद्वारे अशा प्रकारची पुनरावृत्ती रोखणे गरजेचे आहे.
वाहनचालकांच्या सुरक्षेला प्राधान्य आवश्यक
पुणे-सातारा महामार्गावर दररोज मोठ्या प्रमाणात वाहतूक होत असल्याने महामार्गाची सुरक्षितता हा केवळ वाहतूक व्यवस्थेचा विषय नसून नागरिकांच्या जीविताशी संबंधित प्रश्न आहे. त्यामुळे व्यावसायिकांच्या सोयीपेक्षा वाहनचालकांची सुरक्षितता आणि वाहतुकीची शिस्त यांना प्राधान्य देणे आवश्यक आहे.
महामार्गावर अनधिकृतपणे तयार करण्यात आलेले सर्व प्रवेशमार्ग तातडीने बंद करून मूळ वाहतूक व्यवस्था पूर्ववत करावी. दुभाजकांची तोडफोड करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करावी आणि भविष्यात अशा प्रकारची तोडफोड होऊ नये यासाठी नियमित पाहणी व्यवस्था निर्माण करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून करण्यात येत आहे.
पुणे-सातारा महामार्गावरील दुभाजकांची तोडफोड हा केवळ नियमभंगाचा प्रकार नसून वाहनचालकांच्या जीविताला धोका निर्माण करणारा गंभीर प्रश्न आहे. त्यामुळे संबंधित प्रशासनाने तातडीने कारवाई करून महामार्गावरील अनधिकृत मार्ग बंद करावेत आणि वाहनचालकांना सुरक्षित प्रवासाची हमी द्यावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
