पुणे-नाशिक महामार्गावरील वाहतूककोंडीची समस्या दिवसेंदिवस गंभीर होत असून, महामार्गाच्या काही भागांत वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागत आहेत. चाकण, कुरुळी फाटा, बर्गे वस्ती, मोई फाटा आणि चिंबळी फाटा परिसरात वारंवार होणाऱ्या कोंडीमुळे वाहनचालक, कामगार, विद्यार्थी, व्यावसायिक तसेच स्थानिक नागरिकांना मोठ्या त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे. काही ठिकाणी कोंडीचा फटका अनेक किलोमीटरपर्यंत जाणवत असून प्रवासाचा वेळ मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे.
पुणे-नाशिक महामार्ग हा पुणे, पिंपरी-चिंचवड आणि चाकण औद्योगिक पट्ट्याला जोडणारा महत्त्वाचा मार्ग आहे. या मार्गावर दिवसभर मोठ्या प्रमाणात खासगी वाहने, पीएमपीएमएल बस, मालवाहू वाहने तसेच अवजड वाहनांची वर्दळ असते. त्यामुळे रस्त्याच्या क्षमतेपेक्षा वाहतुकीचा ताण वाढला आहे. त्यातच महामार्गाच्या कडेला अनधिकृतपणे वाहने उभी केली जात असल्याने उपलब्ध रस्त्याची रुंदी कमी होते आणि वाहतुकीचा वेग मंदावतो.
विशेषतः व्यावसायिक आस्थापने, हॉटेल, दुकानांसमोर तसेच काही ठिकाणी प्रवासी वाहने आणि मालवाहू वाहने रस्त्याच्या कडेला उभी राहत असल्याने वाहतुकीला अडथळा निर्माण होतो. काही ठिकाणी बस व इतर प्रवासी वाहने रस्त्यावरच थांबत असल्याने मागील वाहनांना अचानक ब्रेक लावावा लागतो. त्यातून वाहतुकीचा वेग कमी होऊन काही वेळातच वाहनांच्या रांगा वाढत जातात.
चाकण परिसरातील कुरुळी फाटा, बर्गे वस्ती फाटा, मोई फाटा आणि चिंबळी फाटा या भागांत कोंडीची समस्या विशेष तीव्र असल्याचे स्थानिक वृत्तांतून समोर आले आहे. काही ठिकाणी अवघ्या एक ते दीड किलोमीटर अंतरासाठी वाहनचालकांना एक ते दोन तासांचा वेळ लागत असल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे. या कोंडीत रुग्णवाहिका, अग्निशमन दलाची वाहने आणि पोलिसांची वाहनेही अडकण्याचा धोका निर्माण होत आहे.
महामार्गाच्या कडेला असलेल्या खराब साइडपट्ट्या, रस्त्यालगतचा राडारोडा, अनधिकृत पार्किंग आणि विरुद्ध दिशेने जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या वाहनचालकांमुळे परिस्थिती आणखी बिकट होत आहे. काही वाहनचालक कोंडी टाळण्यासाठी विरुद्ध लेनमध्ये घुसण्याचा किंवा सेवा रस्त्याचा वापर करण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे वाहतुकीची शिस्त बिघडून कोंडी आणखी वाढते.
याशिवाय पुणे-नाशिक महामार्गावरील विविध विकासकामे, रस्त्याचे काँक्रिटीकरण, अपूर्ण बाह्यवळण मार्ग आणि वाढती औद्योगिक वाहतूक यांचाही वाहतुकीवर परिणाम होत आहे. यापूर्वीही महामार्गावरील कोंडीमुळे प्रवासी, शेतकरी, व्यापारी आणि औद्योगिक क्षेत्रातील मालवाहतूकदारांना मोठा फटका बसत असल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे.
मे २०२६ मध्ये पुणे-नाशिक महामार्ग आणि तळेगाव-चाकण मार्गावर सहा ते सात किलोमीटरपर्यंत वाहनांच्या रांगा लागल्याचे वृत्तही समोर आले होते. औद्योगिक क्षेत्रातील वर्दळ आणि अवजड वाहनांची वाढलेली संख्या यामुळे कोंडी तीव्र झाल्याचे त्यावेळी नमूद करण्यात आले होते.
प्रशासनाने तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज
महामार्गावरील वाहतूककोंडी कायमस्वरूपी सोडवण्यासाठी रस्त्यालगत होणारे अनधिकृत पार्किंग तत्काळ हटविणे, अवजड वाहनांसाठी योग्य वाहतूक नियोजन करणे, बसथांबे निश्चित ठिकाणी हलविणे, साइडपट्ट्या दुरुस्त करणे आणि वाहतूक पोलिसांची प्रभावी नियुक्ती करणे गरजेचे आहे.
तसेच कोंडीच्या ठिकाणी सीसीटीव्ही आणि वाहतूक नियंत्रण यंत्रणा मजबूत करून बेशिस्त वाहनचालकांवर कारवाई करणे आवश्यक आहे. चाकण परिसरातील वाहतूककोंडी सोडविण्यासाठी चार ‘मिसिंग लिंक’ रस्ते विकसित करण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याचेही यापूर्वी समोर आले आहे. मात्र, या उपाययोजनांची प्रभावी आणि वेळेत अंमलबजावणी होणे महत्त्वाचे आहे.
पुणे-नाशिक महामार्गावर दररोज वाढत असलेली वाहतूक आणि त्यामानाने अपुरी रस्तेक्षमता लक्षात घेता, केवळ तात्पुरत्या उपायांपेक्षा दीर्घकालीन वाहतूक नियोजनाची आवश्यकता आहे. रस्त्यालगतचे अनधिकृत पार्किंग आणि अतिक्रमणे हटवून महामार्गाची उपलब्ध जागा पूर्ण क्षमतेने वाहतुकीसाठी खुली केल्यास कोंडी कमी होण्यास मोठी मदत होऊ शकते.
दरम्यान, महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या नागरिकांनी वाहतूक नियमांचे पालन करावे, लेन कटिंग टाळावे आणि रस्त्याच्या कडेला वाहने उभी करू नयेत, असे आवाहन करण्यात येत आहे. प्रशासनानेही कोंडीच्या ठिकाणी नियमित पाहणी करून तातडीने वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
