अहिल्यानगर : अहिल्यानगर आणि श्रीगोंदा तालुक्यांतील ३२ जिरायती गावांसाठी गेल्या अनेक वर्षांपासून चर्चेत असलेल्या साकळाई उपसा सिंचन योजनेला आता प्रत्यक्ष कामाच्या दिशेने महत्त्वाची गती मिळाली आहे. योजनेच्या कामासाठी तब्बल ९६७ कोटी रुपयांची निविदा प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. त्यामुळे या दोन्ही तालुक्यांतील सुमारे १२ हजार हेक्टर जिरायती क्षेत्र सिंचनाखाली येण्याच्या आशा उंचावल्या आहेत.
साकळाई उपसा सिंचन योजनेचा उद्देश अहिल्यानगर आणि श्रीगोंदा तालुक्यांतील पाण्याची कमतरता असलेल्या भागांना सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध करून देणे हा आहे. या योजनेमुळे चिखली, कोरेगाव, घोसपुरी, सारोळा कासार, खडकी, जाधववाडी, वाळकी, शिरढोण, हिवरे झरे, बाबुर्डी बेंड, दहीगाव, साकत, वाटेफळ, देऊळगाव सिद्धी, तांदळी, बडगाव, रुई छत्तीसी, आंबिलवाडी, गुणवडी, गुंडेगाव, राळेगण, मांडवगण, मठ पिंप्री, हातवळण, खांडगाव, महांडूळवाडी, कोळगाव, सुरेगाव, घुटेवाडी, कोतुळ, बांगर्डा आणि कामठी या ३२ गावांना लाभ होण्याची अपेक्षा आहे.
या परिसराला कुकडी प्रकल्पातील पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी साकळाई उपसा सिंचन योजनेचे नियोजन करण्यात आले आहे. या योजनेची मागणी अनेक वर्षांपासून केली जात होती. सन १९५४ मध्ये घोड धरणासाठी केंद्रीय जल आयोगाने १०.४० टीएमसी पाणीसाठ्याला मंजुरी दिली होती. मात्र प्रत्यक्षात धरणाची क्षमता ७.४० टीएमसी इतकी बांधण्यात आली. त्यामुळे दरवर्षी सुमारे तीन ते चार टीएमसी पाणी ओव्हरफ्लोच्या स्वरूपात वाहून जाते.
या अतिरिक्त पाण्यापैकी १.८० टीएमसी पाणी साकळाई योजनेसाठी उपलब्ध करून देण्याचा प्रस्ताव आहे. या पाण्याचा वापर जिरायती भागातील शेतीसाठी झाल्यास दुष्काळी पट्ट्यातील शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
अनेक वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर योजनेच्या कामाला आता गती मिळताना दिसत आहे. योजनेला मंजुरी मिळाल्यानंतर कामासाठी ९६७ कोटी रुपयांची निविदा प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. तसेच वनविभागासह अन्य संबंधित विभागांच्या आवश्यक मान्यतांसाठी मागील महिन्यात टेंडर प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
निविदा प्रक्रिया पुढील दोन ते तीन महिन्यांत पूर्ण होण्याची शक्यता असून, प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर दिवाळीच्या काळात प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. काम सुरू झाल्यानंतर योजनेच्या माध्यमातून दोन्ही तालुक्यांतील सुमारे १२ हजार हेक्टरपेक्षा अधिक जिरायती क्षेत्राला सिंचनाचा आधार मिळण्याची अपेक्षा आहे.
योजनेमुळे केवळ शेतीला पाणी मिळणार नसून दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांच्या आर्थिक परिस्थितीतही सकारात्मक बदल होण्याची शक्यता आहे. शेतीचे उत्पादन वाढल्यास शेतकऱ्यांना अधिक स्थिर उत्पन्नाचा आधार मिळू शकतो. त्यामुळे साकळाई योजना पूर्णत्वास जाणे हा या भागातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
योजनेसाठी माजी खासदार डॉ. सुजय विखे पाटील यांनी पाठपुरावा केला आहे. निविदा प्रसिद्ध झाल्यानंतर योजनेच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल पडल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
डॉ. सुजय विखे पाटील म्हणाले, “अहिल्यानगर व श्रीगोंदा तालुक्यांतील ३२ दुष्काळी भागातील शेतीला साकळाई उपसा सिंचन योजनेमुळे शाश्वत पाण्याचा आधार मिळण्याबरोबरच शेतकऱ्यांच्या आर्थिक परिस्थितीतही बदल होईल. या सिंचन योजनेच्या कामासाठी निविदा प्रसिद्ध झाल्याने योजनेने आता प्रत्यक्ष अंमलबजावणीच्या दिशेने पाऊल टाकले आहे. लवकरच निविदा प्रक्रिया पूर्ण होऊन कामाला सुरुवात होईल.”
प्रेस नोटसाठी ठळक मुद्दे
- साकळाई उपसा सिंचन योजनेसाठी ९६७ कोटी रुपयांची निविदा प्रसिद्ध.
- अहिल्यानगर आणि श्रीगोंदा तालुक्यांतील ३२ जिरायती गावांना योजनेचा लाभ.
- सुमारे १२ हजार हेक्टर जिरायती क्षेत्र सिंचनाखाली येण्याची अपेक्षा.
- घोड धरणातील अतिरिक्त पाण्यापैकी १.८० टीएमसी पाणी योजनेसाठी उपलब्ध करून देण्याचा प्रस्ताव.
- वनविभागासह संबंधित विभागांच्या मान्यतांसाठी प्रक्रिया सुरू.
- पुढील दोन ते तीन महिन्यांत निविदा प्रक्रिया पूर्ण होण्याची शक्यता.
- निविदा प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर दिवाळीच्या काळात काम सुरू होण्याची शक्यता.
- माजी खासदार डॉ. सुजय विखे पाटील यांच्या पाठपुराव्याला यश आल्याचा दावा.
- योजनेमुळे दुष्काळी भागातील शेतीला शाश्वत पाण्याचा आधार मिळण्याची अपेक्षा.











